Home ఎడిటోరియల్ మీడియా చంద్ర భ్రమణాలు!

మీడియా చంద్ర భ్రమణాలు!

Chandrayaan 2,

 

రోదసి ప్రయోగాలను ప్రశ్నించడమంటే దేశభక్తిని ప్రశ్నించడంగా మారిపోయింది. అందువల్లనే ఎన్‌డిటివి ప్రతినిధి పల్లవ్ బగ్లా, తన జీవితంలో జర్నలిస్టుగా సంపాదించుకున్న పేరు ప్రతిష్ఠలన్నీ కోల్పోవలసి వచ్చింది. చంద్రయాన్ 2కు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఒక జర్నలిస్టుగా ప్రశ్నించినందుకు ఆయన తీవ్రమైన విమర్శలకు గురికావలసి వచ్చింది. ఇస్రో చీఫ్ సమాధానాలు చెప్పాలని మీడియా రూములో ప్రశ్నించిన పల్లవ్ బగ్లా తర్వాత క్షమాపణలు ఒకటికి రెండుసార్లు చెప్పుకోవలసి వచ్చింది. దేశభక్తి వాతావరణం అలుముకున్నప్పుడు ప్రశ్నలు మీడియాలో ఎలా కనిపిస్తాయి? వ్యోమగాముల దుస్తుల్లో యాంకర్లు కనిపించడమే తప్ప జర్నలిజం కనిపించదు.

చంద్రుడి చీకటి భాగం గురించి చాలా కథలున్నాయి. దట్టమైన చీకటి అలుముకున్న ప్రాంతంగా దీన్ని చాలా మంది అభివర్ణించారు. మనిషి చేరుకోలేని ప్రాంతంగా చాలా మంది తేల్చి చెప్పారు. చంద్రుడి చీకటి భాగం ఒక పెద్ద మిస్టరీ. అలాగే చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగం గురించి మీడియాలో వచ్చిన కథనాలు అంతకన్నా పెద్ద చీకటిని మన ముందుంచుతున్నాయి.
చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగం పై ఉత్కంఠ చల్లబడిన తర్వాత, విక్రమ ల్యాండర్ చేజారిన తర్వాత ఒక విధమైన నిరాశ అలుముకుందన్నది యదార్థం. విక్రమ్ ల్యాండర్ చేజారడం అన్నది ఎలాంటి నష్టం అనే విషయంపై సీరియస్ విశ్లేషణలు ఎక్కడా కనబడలేదు. ఇస్రో చాలా చౌకగా ప్రయోగాలు చేస్తుందని చెప్పుకుంటారు. ఈ చంద్రయాన్ ప్రయోగానికి కూడా ఇస్రో చాలా తక్కువ ఖర్చు చేసిందన్నారు. చంద్రయాన్ 2కు అయిన ఖర్చు కేవలం 978 కోట్ల రూపాయలు మాత్రమే అని ప్రజలకు రుజువులు కూడా చూపించారు. సెప్టెంబర్ 8వ తేదీన ఇస్రో చీఫ్ కే. శివన్ మాట్లాడుతూ ల్యాండర్ విక్రమ్ చంద్రుడి ఉపరితలంపై ఎక్కడ ఉందో కనిపెట్టామని కూడా చెప్పారు.

కాని ఇలాంటి రోదసి ప్రయోగంలో దాగి ఉండే ఆర్ధిక అంశాలు సాధారణంగా ప్రజల ముందుకు రావు. ఇవన్నీ కూడా చంద్రుడి చీకటి భాగం లాగే మిస్టీరియస్‌గా మిగిలి పోతుంటాయి. చంద్రయాన్ 2 విషయంలో వైఫల్యం ఏమీ లేదని ఇస్రో అధికారులు వివరించే ప్రయత్నాలు కూడా చేశారు. ఇది వైఫల్యం కాదు విజయమే అని తేల్చి చెప్పే ప్రయత్నాలు కూడా జరిగాయి. ఈ వివరణలను ప్రశ్నించే ధైర్యం చేయగలిగారు. కఠినమైన ప్రశ్నలు అడిగిన వారు ఎవరూ కనిపించలేదు. బహుశా బాధపడుతున్న ఇస్రో చీఫ్ కె.శివన్ ను ఓదార్చుతున్న ప్రధాని మోడీని చూసి ప్రశ్నలు అడిగే ధైర్యం ఎవరు చేయలేదు.

చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగం 95 శాతం విజయవంతమైందని, కేవలం 5 శాతం మాత్రమే విఫలమైందన్న వివరణ ప్రముఖంగా ముందుకు వచ్చింది. కాని ఈ వివరణను స్వీకరించడానికి కొందరు సిద్ధపడలేదు. నిజానికి చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగం అనుకున్న సమయానికి జరగలేదు. సాంకేతిక సమస్య తలెత్తడం వల్ల చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగాన్ని వాయిదా వేయవలసి వచ్చింది. మొదట అనుకున్న తేదీ జులై 15. కాని సాంకేతిక సమస్య వల్ల జులై 22న చంద్రయాన్ 2 ప్రయోగించారు. ఎలాంటి సాంకేతిక సమస్య తలెత్తింది? ఎంత తీవ్రమైన సమస్య అది? అనే వివరాలేవీ మనకు తెలియవు. క్లాసిఫైడ్ సమాచారం ఖాతాలో ఈ వివరాలు ఇస్రో దాచిపెట్టింది. కాని చంద్రయాన్ 2 వైఫల్యం తర్వాత ఇప్పుడు తలెత్తే మరో ప్రశ్న ఏమంటే, రాజకీయ ఒత్తిళ్ళ వల్ల ప్రయోగానికి ఇస్రో త్వరపడిందా? స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం రోజున మన నేతలు ఇచ్చే ప్రసంగం కోసం, లేదా వంద రోజుల పరిపాలన పూర్తయిన సందర్భంగా చేసే ప్రసంగాల కోసం చంద్రయాన్ 2 విషయంలో రాజకీయ ఒత్తిళ్ళు వచ్చాయా? వంటి ప్రశ్నలు తలెత్తినా వాటికి జవాబు చెప్పేవారు లేరు. అసలీ ప్రశ్నలు అడిగేవారు కూడా లేరు,.

ఇప్పుడు సమస్య ఏమిటంటే, మన రోదసి కార్యక్రమాలన్నీ దేశభక్తితో ముడిపడిపోయాయి. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఇమేజ్ తో రోదసి కార్యక్రమాలు కూడా ముడిపడ్డాయి. అసలు చంద్రయాన్ 2 అనేది ప్రధాని నరేంద్ర మోడీకి ఇచ్చే కానుక అనే వాతావరణం ఒకటి ఏర్పడింది. కాని ఇలాంటి ధోరణి సైన్సు అనిపించుకోదు. ఇలాంటి ధోరణి దేశానికి, దేశంలో శాస్త్ర విజ్ఞానానికి మంచిది కాదు.

రోదసి ప్రయోగాలను ప్రశ్నించడమంటే దేశభక్తిని ప్రశ్నించడంగా మారిపోయింది. అందువల్లనే ఎన్‌డిటివి ప్రతినిధి పల్లవ్ బగ్లా, తన జీవితంలో జర్నలిస్టుగా సంపాదించుకున్న పేరు ప్రతిష్ఠలన్నీ కోల్పోవలసి వచ్చింది. చంద్రయాన్ 2కు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఒక జర్నలిస్టుగా ప్రశ్నించినందుకు ఆయన తీవ్రమైన విమర్శలకు గురికావలసి వచ్చింది. ఇస్రో చీఫ్ సమాధానాలు చెప్పాలని మీడియా రూములో ప్రశ్నించిన పల్లవ్ బగ్లా తర్వాత క్షమాపణలు ఒకటికి రెండుసార్లు చెప్పుకోవలసి వచ్చింది. దేశభక్తి వాతావరణం అలుముకున్నప్పుడు ప్రశ్నలు మీడియాలో ఎలా కనిపిస్తాయి? వ్యోమగాముల దుస్తుల్లో యాంకర్లు కనిపించడమే తప్ప జర్నలిజం కనిపించదు. కాని ఒకప్పుడు ఇలాంటి పరిస్థితి లేదు. ఒకప్పుడు మీడియా నిలదీసి ప్రశ్నించేది. భారత అణ్వాయుధ కార్యక్రమాలపై చేసిన ఖర్చుతో ఎన్ని స్కూళ్ళు నడుపవచ్చో ప్రశ్నించిన జర్నలిస్టులు గతంలో ఉన్నారు.

1998లో పోఖ్రాన్ పరీక్షలు జరిగినప్పుడు హిందూ పత్రికలో సి.రామ మనోహర్ రెడ్డి మూడు భాగాలుగా రాసిన వ్యాసంలో ఈ పరీక్షలపై ప్రశ్నలు సంధించారు. ఆయన అప్పుడు రాసిన మాటలు కూడా ఒకసారి చదువుదాం, ఆయన ఏం రాశారంటే: “ఒక్క బాంబుకు అయ్యే ఖర్చు ఇందిరా ఆవాస్ యోజనలో 3200 ఇళ్ళ నిర్మాణానికి అయ్యే ఖర్చుతో సమానం. ఒక్క అగ్ని క్షిపణికి అయ్యే ఖర్చుతో 13,000 ప్రాథమిక వైద్య కేంద్రాలు ఏడాది పాటు నడపవచ్చు. 150 బాంబులకు అయ్యే ఖర్చుతో 1998-99 సంవత్సరంలో దేశమంతా ప్రభుత్వ ఆరోగ్య పథకాలన్నీ నడుపవచ్చు. ఆయుధీకరణకు అవుతున్న ఖర్చుతో 1998-99 సంవత్సరంలో దేశమంతటా ప్రాథమిక విద్యకు నిధులు సమకూర్చవచ్చు…”

ఇప్పుడు… ఇలాంటి ప్రశ్నలు, చంద్రయాన్ 2 గురించి నోరు విప్పి అడిగే జర్నలిస్టు ఎవరు? ఇప్పుడు కూడా ప్రశ్నలు అడిగే కొందరు జర్నలిస్టులు ఉన్నారు. పవన్ కుమార్ జైస్వాల్ కేసు ఉత్తరప్రదేశ్ స్కూళ్ళలో మధ్యాహ్న భోజన పథకంలో పిల్లలకు రొట్టెలు, ఉప్పు ఇచ్చి తినమన్నారనే వార్తను రాశాడు. ఈ వార్త ప్రభుత్వాన్ని అప్రతిష్ఠపాలు చేసేవార్త కాబట్టి నేరం చేశాడని ఎఫ్‌ఐఆర్ నమోదయ్యింది. కేసు పెట్టింది స్థానిక బ్లాక్ ఎడ్యుకేషన్ అధికారి. ఇలాంటి వార్త రాయడం నేరమైతే, ఇలాంటి నేరాలు జర్నలిస్టులు చేయవలసిన అవసరం ఇప్పుడు ఎంతైనా ఉంది. పేద పిల్లల భోజనాలను కబళిస్తున్న అవినీతి అనకొండలేవో బయటపెట్టవలసిన అవసరమూ ఉంది.

Indians cheer on social media as ISRO enters Moon orbit